Droomwijk 'Genuuje'
Bram Janssen - 04/09/2009 - 15:06Tanja Nabben maakte de fantastische documentaire 'Droomwijk.' Ik interviewde haar voor Dagblad de Limburger.
'Een oude volksbuurt op de rand van vernieuwing', luidt de onderkop bij de titelaankondiging van de documentaire 'Droomwijk.' Filmmaakster en journaliste Tanja Nabben (39) uit Venlo legt de ziel van de wijk Genooi bloot in een portret.
Vier oude mannen staan met de rug tegen de buitenmuur van een rijtjeshuis. Een vijfde zit ernaast in een invalidenwagen. Grommend filosoferen ze over 'hun' droomwijk Genooi. "Ik wil wel eens zien of die schuilkelder weggaat. Ze gooien alle monumenten plat", klinkt het uit de mondigste van het gezelschap. Nummer twee in rij dient hem van repliek: "Hier lopen toch genoeg ouderen rond, dat zijn allemaal monumenten", waarop hij breed grijnzend de camera inkijkt.
Een idyllisch fragment uit de documentaire droomwijk van journaliste Tanja Nabben. Zij portretteerde samen met cameraman Louk Voncken een bewonersgroep uit de oude volksbuurt in Venlo-Noord. Jong en oud vertellen hun verhaal over de wijk die ze zo liefhebben en de wijk die ze zienderogen zien veranderen. Want het Genooi heeft in korte tijd een gedaanteverandering ondergaan. Het ging van oude arbeiderswijk en probleemwijk naar voorbeeldwijk. Of in oud-minister-Vogelaarterm te spreken; naar 'prachtwijk'. Je hoeft het beestje maar een naam te geven. "Een hype", noemt Nabben de hele discussie rondom de prachtwijken. "Er ontstond zo'n tendens van Tokkiefamilies die in de media verschenen. In die tijd is er zo'n enorme druk ontstaan op de politiek, dat er een soort paniekselectie werd gemaakt van honderdveertig probleemwijken die aangepakt moesten worden, terwijl heel veel woningstichtingen hier al lang mee bezig waren."
Onrealistisch noemt Nabben het debat over de zogenoemde probleemwijken. Ze hoopt met de documentaire dan ook de ogen te openen van politici. "Ik heb het idee dat die mensen niet weten hoe de onderklasse in elkaar steekt. Ik hoop dat ik de beeldvorming over die onderkant van de samenleving kan verrijken." Socioloog en professor Jac Geurts van de universiteit Tilburg legt in de film uit wat mensen kunnen leren van deze wijkbewoners. "Op een of andere manier waren er een heleboel gezinnen in Genooi die de verlokkingen van het grote welvarende Nederland lieten voor wat het was. Zij leren ons hoe je een sociaal leven kunt leiden en elkaar trouw kunt blijven", aldus Geurts in Droomwijk.
Door middel van diverse persoonlijke portretten dringt Nabben in een vijftig minuten durende documentaire door tot de ziel van een oude volksbuurt. Een beeld dat langzaam verdwijnt. "Kijk bijvoorbeeld naar de Jordaan in Amsterdam. Tachtigjarige mensen maken plaats voor een hip, jong en succesvol stelletje dat zes ton neerlegt voor een bovenwoninkje. Zo'n wijk gaat van een oude volksbuurt naar een soort sociaal-culturele wijk, waardoor er allerlei subculturen ontstaan", legt de journaliste uit.
Een jonge vrouw, gekleed in roze overhemd en om haar nek een forse zilveren ketting beaamt in de film de woorden van Nabben. Ook zij heeft haar buurt zien veranderen. "Genooi is niet meer wat het is geweest. De saamhorigheid is uit elkaar gevallen. Nu is het ikke, ikke, ikke en de rest kan stikke."
Nabben werd voor de productie gefinancierd door onder andere de woningstichting. "Ik kon een compleet onafhankelijke film maken. Voor hen was het dus een risico, omdat ik natuurlijk mocht doen wat ik wilde." Waarom de woningstichting de film dan toch financierde? Volgens Nabben was de stichting geïnteresseerd in een soort sociaal onderzoek. "Mensen die wij zien als de onderklasse hebben wel degelijk een mening die ertoe doet in de samenleving. Deze film toont dat aan."
De interesse van Nabben voor het thema komt uit onverwachte hoek. "Misschien komt het doordat ik acht jaar in Spanje heb gewoond. Ik dacht dat het beeld uit die Spaanse dorpjes veel lijkt op het beeld van een wijk als Genooi. Van die oude mannetjes die op straat staan te mekkeren." Maar door de vernieuwing in de wijk pakte dat anders uit dan ze had verwacht. "Misschien had ik nog te veel de valse nostalgische beelden in mijn hoofd." Saamhorigheid is dus juist in een wijk als Genooi het meest zichtbaar. Een wijk om van te dromen. En zoals Michel, een van de hoofdpersonen, een jongeman met een armprothese, het volgens Nabben zo mooi verwoordde: "Asociale mensen bestaan niet. Die zijn zo gemaakt door de samenleving."
Droomwijk gaat woensdag 10 december in première in de Sint Nicolaaskerk in de wijk Genooi in Venlo-Noord. Aanlsuitend is er een feest in buurthuis de Witte Kerk.
Van 12 tot en met 22 december draait de documentaire dagelijks in filmtheater de Nieuwe Scene in Venlo. Rond kerst is 'Droomwijk' te zien op L1. Een exacte datum volgt nog.
Meer informatie is te vinden op www.moodlab.eu.
KADER: 'De minister op wijkbezoek is lachwekkend'
"Integreren doe je in het dagelijkse leven. Dat kun je de mensen niet opleggen, daar kun je niet over praten. In zo'n wijk zie je pas hoe psychologisch en ongrijpbaar een begrip als integratie is. En de manier waarop zo'n minister met al haar volgelingen op wijkbezoek gaat is gewoon lachwekkend." Journaliste Tanja Nabben uit Venlo